Das Experiment (The Experiment), 2001 yapımı, insan psikolojisinin karanlık sularına cesurca dalan bir Alman gerilim filmidir. Oliver Hirschbiegel'in yönettiği film, gerçek bir sosyal psikoloji deneyinden esinlenerek, toplumsal rollerin ve iktidarın insan doğası üzerindeki yıkıcı etkilerini gözler önüne seriyor. Hikaye, para karşılığında iki haftalık bir hapishane simülasyonuna katılan yirmi erkek üzerinden ilerler. Katılımcılar rastgele 'gardiyan' ve 'mahkum' olarak iki gruba ayrılır. Başlangıçta masum bir rol oyunu gibi görünen deney, gardiyanların kuralları uygulama ve otorite kurma arzusu, mahkumların ise itaatsizlik ve isyan eğilimiyle hızla kontrolden çıkar.

Moritz Bleibtreu, ana karakter Tarek Fahd olarak sıradan bir adamın bu yapay sistem içinde nasıl dönüştüğünü ve direndiğini etkileyici bir performansla aktarır. Justus von Dohnányi ise, başlangıçta ılımlı olan 'Başgardiyan' Berus'un giderek zalimleşen otoriter kişiliğini canlandırarak filmin geriliminin temel taşını oluşturur. Oyunculukların gerçekçiliği, izleyiciyi ekrana kilitleyen en önemli unsurlardan biridir.

Film, insanların kendilerine verilen rolleri ve küçük bir güç payını nasıl içselleştirip kötüye kullanabildiğini, ahlaki sınırların nasıl hızla aşınabildiğini sorgulatır. Klostrofobik hapishane seti, giderek artan gerilimle birleşerek rahatsız edici bir atmosfer yaratır. Das Experiment, sadece sürükleyici bir gerilim filmi değil, aynı zamanda güç, itaat ve insan doğası üzerine derinlemesine düşündüren sosyolojik bir incelemedir. İzleyiciyi, 'Ben olsam ne yapardım?' sorusuyla baş başa bırakır. Psikolojik gerilim ve dram severler için mutlaka izlenmesi gereken, etkisi uzun süre silinmeyen bir başyapıttır.